Jak wykonać uziom fundamentowy i co zrobić, jeśli o nim zapomniano?

Artykuł na: 4-5 minut
Jak wykonać uziom fundamentowy i co zrobić, jeśli o nim zapomniano?
Jednym z najważniejszych elementów zabezpieczających instalację elektryczną i odgromową jest uziom. Niestety, często zdarza się, że podczas budowy domu nie przewidziano go lub po prostu o nim zapomniano. Co zrobić w takiej sytuacji?

Rolą uziomu jest odprowadzenie do gruntu niebezpiecznego napięcia, jakie może się pojawiać np. na metalowej obudowie urządzeń elektrycznych, takich jak pralka czy lodówka itp. Poza tym stanowi on ochronę przeciwporażeniową w razie uszkodzeń instalacji. Uziom zapewnia więc bezpieczeństwo mieszkańcom, ale zapobiega także zniszczeniu domowych urządzeń elektrycznych.

O jego wadze niech świadczy fakt, że wielu elektryków radzi rozpoczęcie planowania instalacji elektrycznej właśnie od uziomu.

UZIOM - NA ETAPIE BUDOWY DOMU

Podczas budowy domu najlepiej zdecydować się na uziom fundamentowy. To rozwiązanie najprostsze, najtrwalsze, najtańsze i najmniej pracochłonne. Koszty nie są wysokie, ponieważ nie trzeba prowadzić dodatkowych prac ziemnych - uziom układa się w wykopach przygotowanych pod wylanie fundamentów. Ma on postać płaskownika o przekroju minimum 30×3 mm lub stalowego pręta o średnicy co najmniej 10 mm. Do tego celu wykorzystuje się stal nieocynkowaną, stal ocynkowaną ogniowo, stal pomiedziowaną elektrolitycznie bądź czystą miedź.

Uziom fundamentowy powinien tworzyć pierścień - elementy spawa się lub łączy zaciskami. Musi być też połączony z główną szyną wyrównawczą oraz z przewodami odprowadzającymi piorunochronu. W przypadku budynku posadowionego na płycie fundamentowej lub takiego, którego wymiary w rzucie przekraczają 20×20 m, uziom wymaga indywidualnego zaprojektowania przez elektryka.

Schemat: Uziom fundamentowy
Uziom fundamentowy

UZIOM - W ISTNIEJĄCYM BUDYNKU

Jeżeli podczas budowy nie wykonano uziomu, można to zrobić później, choć wybór opcji jest ograniczony - odpada wariant fundamentowy, pozostają dwa inne: otokowy i pionowy. Oba są niestety bardziej kłopotliwe i kosztowne.

Uziom otokowy wykonuje się zazwyczaj taśmą (bednarką) ze stali ocynkowanej ogniowo, zakopaną na głębokości co najmniej 0,5 metra. Wykop powinien być oddalony od fundamentu o około 1 m, ponieważ kopanie w mniejszej odległości mogłoby negatywnie wpłynąć na stateczność budynku. Podobnie jak w przypadku uziomu fundamentowego, również w otokowym taśma powinna stanowić układ zamknięty.

Jeżeli ma ona być dodatkowo elementem ochrony przeciwprzepięciowej, wykop powinien być głębszy i znajdować się poniżej strefy przemarzania gruntu, ponieważ rezystywność gruntu zamarzniętego jest znacznie większa niż normalnego.

Schemat uziomu otokowego
Schemat uziomu otokowego

Jak widać, uziom otokowy wymaga wykonania wokół budynku wykopu. To dość kłopotliwe w sytuacji, gdy teren jest zagospodarowany - urządzono tam trawnik, ułożono chodnik, itp. Aby tego uniknąć, można zdecydować się na uziom pionowy, który nie wymaga dużej ingerencji w otoczenie domu. Polega na wbiciu pionowo w grunt specjalnie przygotowanych prętów lub ocynkowanych metalowych rur. Ich górne końce muszą znajdować się poniżej poziomu terenu, a rozstaw powinien być nie mniejszy niż ich długość (zazwyczaj uziomy mają od 2 do 7 m).

Rozwiązanie to jest prostsze, ale mniej skuteczne niż w przypadku uziomu otokowego, ponieważ łączna długość prętów jest zazwyczaj dużo mniejsza niż obwód budynku. Ponadto pręty są droższe od bednarki. Ze znacznie wyższymi kosztami muszą się liczyć szczególnie właściciele działek, na których dominuje źle przewodzący piaszczysty lub kamienisty grunt, w którym trzeba umieścić nawet kilkadziesiąt metrów prętów, by uziom był skuteczny.

Schemat: Uziom pionowy
Uziom pionowy

Norbert Skupiński
fot. otwierająca: archiwum BD

aktualizacja: 2018-11-26

Zdaniem naszych Czytelników

10 minut temu, animus napisał: Ocynk niestety rozpuści się zanim beton zwiąże. Spawanie też wypala ocynk, zresztą wiercenie otworu na śrubę,  też miejscowo uszkadza powłokę, ale w mniejszym stopniu. Nie trzeba nic wiercić bo zapewne jak wiesz ...

mhtyl

20 Sty 2019, 14:34

Dnia 2.01.2019 o 21:43, retrofood napisał: Na uziom fundamentowy nie ma sensu stosować bednarki z ocynkiem, bo cynk rozpuści się z czasem i tak. Dość szybko zresztą. Dlatego szkoda kasy. Ocynk niestety rozpuści się zanim beton zwiąże. Spawanie też wypala ...

animus

20 Sty 2019, 14:18

10 godzin temu, Gość Kris napisał: Bednarkę zawsze się sprawa tylko trzeba ją odpowiednio zabezpieczyć przed korozją A tych którzy wątpią w spawanie niech sprawdzą sobie bednarkę która leży w ziemi rok i zobaczą skuteczność ocynku czyli kompletna korozja Sam ...

mhtyl

20 Sty 2019, 08:54

Pokaż wszystkie komentarze Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl

Dodaj komentarz

Poradnik
Najświeższe informacje wprost na Twoją skrzynkę raz w tygodniu!
Połączone artykuły
Wykonywanie fundamentów - krok po kroku Budowa krok po kroku
W 7 krokach pokazujemy, jak wygląda prawidłowe wykonanie fundamentów w budynkach jednorodzinnych.
Fundamenty i ściany fundamentowe - podstawowe informacje Fundamenty i piwnice
Fundament musi być dostosowany do warunków gruntowych występujących w miejscu budowy oraz bezbłędnie wykonany. Tylko wówczas przeniesie w należyty sposób, zarówno ...
Instalację elektryczną należy zacząć od uziomu fundamentowego! Fundamenty i piwnice
Instalacja elektryczna. Od czego należy zacząć? Takie pytanie stawiają sobie zazwyczaj młodzi, prywatni inwestorzy, budujący swój wymarzony dom. Najczęściej mury ...
Remont instalacji elektrycznej po 20 latach użytkowania Instalacje elektryczne
Przez kilka ostatnich dekad w domowych instalacjach elektrycznych zmieniło się wszystko: osprzęt, przewody, sposób ich planowania. Stare instalacje są zawodne, co gorsza ...
Pozostałe artykuły z kategorii
Wyłącznik różnicowoprądowy, czyli RCD Instalacje elektryczne
Jest w naszych domowych rozdzielnicach od prawie trzydziestu lat, a jednak pozostaje właściwie nieznany i dość tajemniczy. Wyłącznik różnicowoprądowy, zwany popularnie ...
Moja instalacja elektryczna jest przemyślana i fachowo położona Instalacje elektryczne
Postarałam się, żeby dom po zmroku nie zapadał się w ciemność. U mnie zawsze palą się lampy! Rzeźbienie różnorodnym światłem przestrzeni przy domu i w ogrodzie ...
Oprawy najazdowe z diodami LED kompletnie zawiodły! Instalacje elektryczne
Zadbałem o widny wjazd, bo na ulicy nie ma latarni. Jednak oprawy najazdowe kompletnie zawiodły. Po dwóch latach zaczęły się przepalać jedna po drugiej i przed upływem ...
Aluminiowe oprawy w rustykalnym kształcie dobrze się sprawdzają Instalacje elektryczne
Podczas wyboru opraw żona pilnowała designu, ja solidności wykonania. Aluminiowym oprawom w rustykalnym kształcie, z dobrymi uszczelkami, wykończeniem w kolorze antyczne ...
Typy opraw oświetlenia zewnętrznego Instalacje elektryczne
Właściwe oświetlona posesja sprawia wrażenie zadbanej i reprezentacyjnej. Aby oświetlenie spełniało swoje zdanie, należy mieć na względzie aspekty użytkowe i dekoracyjne ...
Kilka lat po instalacji oświetlenia zewnętrznego nie wszystko działa poprawnie Instalacje elektryczne
Nad głównym wejściem zaprojektowaliśmy światło w następujący sposób - jedno z trzech oczek miało reagować na zmierzch, a dwa pozostałe tylko na ręczny impuls ...
Przeczytaj najnowsze wydanie
magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom