Nowoczesne domy jednorodzinne są projektowane w taki sposób, by były dobrze doświetlone, a ich mieszkańcy mieli jak najbliższy kontakt z naturą. Salony mają więc przeszklone ściany, przez które przenika do wnętrz panoramiczny widok na piękny ogród i dzięki temu zanika granica między domem a jego naturalnym, malowniczym otoczeniem. Ponadto duże przeszklenia od zewnątrz dodają bryle lekkości i pozwalają kształtować bardzo nowoczesną, otwartą architekturę budynku.

Okna na poddaszu - dostępne rozwiązania

Artykuł na: 17-22 minuty
Okna na poddaszu - dostępne rozwiązania
Okna dachowe pełnią istotne zadanie - doświetlają poddasze światłem naturalnym, pozwalając optymalnie wykorzystać tę przestrzeń. Możemy urządzić w niej sypialnię czy garderobę. Musimy jednak zadbać o właściwy wybór przeszkleń oraz ich rozplanowanie, a także fachowy montaż.

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Jakie są zalety montażu okien dachowych? Na jakich dachach możemy je zamontować?
  • Jak ustawić okno dachowe, by było ono wygodne w użytkowaniu?
  • Jak dobrze doświetlić poddasze?
  • Jakie są rodzaje okien dachowych i czym się charakteryzują?
  • Jak zamontować okno dachowe i jak dlaczego warto dobrać do nich osłony przeciwsłoneczne?

Najpopularniejsze okna dachowe to te montowane w płaszczyźnie dachu - tzw. połaciowe. Można je bez większego problemu zainstalować nawet w istniejącym domu (fachowcom zajmie to kilka godzin). Ułatwiają adaptację niezamieszkanych poddaszy. Nie wymagają modyfikacji szkieletu więźby dachowej ani montażu dodatkowych elementów konstrukcyjnych (w przeciwieństwie do skomplikowanych w budowie lukarn). Nie zmieniają architektury budynku. Najczęściej wstawiane są po prostu między krokwie.

Ponadto mogą być planowane niezależnie od kąta nachylenia dachu - nadają się zarówno na strome, jak i płaskie. Dawniej stosowano je tylko przy spadku większym niż 15°. Obecnie producenci oferują specjalne zestawy montażowe i kołnierze uszczelniające, umożliwiające montaż w płaskich połaciach. Można je instalować właściwie w dowolnej partii dachu, zapewniając doświetlenie poddasza nawet w głębi pomieszczeń. Dają znacznie więcej światła, niż wersje pionowe o analogicznej powierzchni.

Występują w wielu wariantach, różniących się parametrami i funkcjonalnością. Znajdziemy modele obrotowe, uchylne, rozwieralne, a także kolankowe i balkonowe, sterowane ręcznie bądź elektronicznie. Wybór konkretnych produktów może być niemałym wyzwaniem, szczególnie dla osoby, która nie jest w tej kwestii fachowcem.

Okna do dachów płaskich
Okna można dziś planować także w dachach płaskich, dzięki zestawom montażowym ze specjalną podpórką i kołnierzom uszczelniającym. (fot. Okpol)

WYGODNE UŻYTKOWANIE OKIEN DACHOWYCH

Wysokość okna połaciowego dobiera się odpowiednio do kąta nachylenia dachu - im mniejszy spadek, tym powinno być ono dłuższe. Chodzi o umożliwienie domownikom swobodnego wyglądania przez okno zarówno w pozycji stojącej, jak i siedzącej. Chociaż lepsze doświetlenie zapewniają przeszklenia umieszczone wysoko w połaci, to z uwagi na wygodę użytkowania planuje się je niżej - tak, aby dolna rama wypadała 85-130 cm ponad posadzką. W takim położeniu można je otwierać i zamykać ręcznie, regulować nawiewniki i inne akcesoria, swobodnie myć szyby.

Wygoda obsługi okien to przede wszystkim komfortowe otwieranie i zamykanie. Klamka może znajdować się u dołu albo u góry skrzydła, ale powinna być maksymalnie 180-200 cm nad podłogą. Gdy okno znajduje się na dużej wysokości albo w trudno dostępnym miejscu (np. nad schodami), do jego obsługi używa się specjalnych drążków teleskopowych (rozsuwających się do długości 240 cm), służących także do regulacji rolet.

W sprzedaży znajdziemy również okna sterowane za pomocą pilota lub łącznika na ścianie (zasilane elektrycznie z sieci albo energią słoneczną). Takie najlepiej wyposażyć jeszcze w czujniki deszczu i wiatru, aby zamykały się same w momencie pogorszenia pogody.

Sterowanie oknami dachowymi
Bardzo komfortowe jest automatyczne sterowanie przeszkleniami przy użyciu pilota i panelu dotykowego, które umożliwiają tworzenie własnych scenariuszy pracy zarówno dla okien, jak i osłon przeciwsłonecznych. (fot. Velux)

JAK DOBRZE DOŚWIETLIĆ PODDASZE?

Aby faktycznie dobrze doświetlić poddasze, okna dachowe muszą być odpowiednio duże i właściwie rozmieszczone. Zgodnie z przepisami, łączna powierzchnia przeszkleń w sypialniach czy pokojach dziennych powinna być równa przynajmniej 1/8 powierzchni podłogi. Lepsze i bardziej równomierne oświetlenie zapewnią dwa lub trzy okna zamontowane w różnych miejscach dachu, niż jedno duże o analogicznej wielkości. W ostatnich latach modne jest łączenie okien w zestawy, poprzez umieszczanie jednego nad drugim albo obok siebie - np. wzdłuż kalenicy po obu jej stronach. Uzyskiwane w ten sposób duże przeszklenia na szczycie dachu wpuszczają znaczną ilość światła i urozmaicają bryłę budynku.

Pamiętajmy jednak, że duża łączna powierzchnia szyb może też prowadzić do nadmiernego wychładzania się pomieszczeń zimą, a przede wszystkim do przegrzewania latem - gdy promienie słoneczne padają na powierzchnię ziemi pod kątem zbliżonym do prostego.

W związku z tym okna dachowe zaleca się wyposażyć w zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne (rolety, markizy). Znacznie lepiej niż wersje wewnętrzne przeciwdziałają przegrzewaniu się wnętrz - co przekłada się zarówno na przyjemny chłód w domu, jak i mniejsze zużycie energii elektrycznej przez klimatyzację. W chłodnych okresach zapobiegają natomiast wychładzaniu się pomieszczeń nocą. Rolety zewnętrzne na ogół mają lamele w postaci zamkniętych profili aluminiowych, wypełnionych pianką poliuretanową. Markizy natomiast - poszycie odporne na czynniki atmosferyczne, z siatki PVC lub włókna szklanego.

Schemat wpadania promieni słonecznych przez okno połaciowe
Schemat wpadania promieni słonecznych przez lukarnę
Okno połaciowe (górny rysunek) wpuszcza na poddasze więcej światła niż pionowe zamontowane np. w lukarnie (dolny rysunek). Montaż tego pierwszego nie jest zbyt kłopotliwy ani kosztowny, jednak latem pomieszczenie z przeszkleniami w płaszczyźnie dachu może się przegrzewać.

Nie zapominajmy, że do okien dachowych przeznaczone są specjalne modele osłon - nieco inne, niż do fasadowych. Akcesoria te (podobnie jak okna) mogą być obsługiwane za pomocą pilota albo przycisku na ścianie. Niektóre wyposażone są w akumulator solarny, ładowany z baterii słonecznej umieszczonej w kasecie. Dzięki wbudowanemu czujnikowi natężenia światła, osłony automatycznie zamykają się przy intensywnym nasłonecznieniu.

Jeszcze wygodniejszym rozwiązaniem jest podłączenie wszystkich osłon i okien dachowych do systemu inteligentnego budynku. Instalacja taka będzie sterować ich otwieraniem i zamykaniem, współpracując z rozmaitymi czujkami oraz automatyką pogodową, a także uwzględniając temperaturę wewnątrz pomieszczeń czy intensywność nasłonecznienia.

Roleta zewnętrzna na oknie dachowym
a) (fot. Velux)
Markiza na oknie dachowym
b) (fot. Roto)
Okna połaciowe na ogół wyposaża się w zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne - rolety (a) lub markizy (b). Ich dodatkowe funkcje to ochrona przed włamaniem, wychładzaniem pomieszczeń i tłumienie dochodzących z zewnątrz dźwięków.

POPULARNE RODZAJE OKIEN DACHOWYCH

Komfort użytkowania okna dachowego w dużej mierze zależy od sposobu jego otwierania. Jednak wybór konkretnej konstrukcji zależy nie tylko od naszych preferencji, ale również od kąta nachylenia połaci dachowej.

W przypadku wersji uchylnych, oś obrotu skrzydła przebiega przez górną część ramy. W praktyce wiąże się to z tym, że okno trudno umyć od zewnątrz po jego otwarciu (najlepiej więc, jeśli obok znajduje się drugie skrzydło). W modelach tego typu niezbędne są mechanizmy uniemożliwiające przypadkowe zamknięcie. Wersje uchylno-obrotowe mają jedną oś obrotu u góry, zaś kolejną w połowie wysokości (do obracania o 180°). Dzięki temu mycie szyb jest komfortowe. Rozwiązanie takie uważa się za jedno z najwygodniejszych w użytkowaniu. Niestety, z uwagi na skomplikowaną konstrukcję, okna takie są droższe. Mogą być montowane na dachach o nachyleniu 15-55°.

Niewygórowaną cenę mają natomiast popularne modele obrotowe - z osią obrotu jedynie w połowie wysokości ramy. Szybę zewnętrzną można łatwo myć po obróceniu skrzydła o 180°. Minusem jest zaś fakt, że o otwarte skrzydło łatwo się uderzyć (jego górna część odchyla się do wewnątrz pomieszczenia). Fachowcy zalecają zatem montaż okna na takiej wysokości, by oś obrotu znajdowała się na poziomie oczu dorosłego człowieka. Kąt nachylenia dachu - 15-90°.

Okno dachowe uchylno-obrotowe
a) (fot. Fakro)
Okno dachowe obrotowe
b) (fot. Fakro)
Okna dachowe trzeba myć tak samo często, jak każde inne. Warto zatem zadbać, by sposób ich otwierania nam tego nie utrudniał. Pod tym względem bardzo dobrze sprawdzą się modele uchylno-obrotowe (a). Tańsze i popularniejsze, jednak trudniejsze do utrzymania w czystości, są wersje obrotowe (b).

Nowocześniejszą odmianę wersji obrotowych stanowią modele wysokoosiowe - z osią obrotu w ¾ wysokości ramy. Są nieco droższe z uwagi na siłowniki, wspomagające unoszenie skrzydła. Po otwarciu jego górna część mieści się w grubości dachu. Okna takie zalecane są do połaci o kącie nachylenia 20-65°.

Wersje rozwieralne, nazywane wyłazami, otwierają się na bok. Umożliwiają łatwe i bezpieczne wyjście na dach (planuje się je często w sąsiedztwie komina). Siłowniki ułatwiają otwieranie wyłazu, zaś specjalna blokada zapobiega przypadkowemu zatrzaśnięciu wyłazu.

CHARAKTERYSTYKA DACHOWYCH OKIEN KOLANKOWYCH I BALKONOWYCH

Asortyment okien dachowych jest dziś na tyle duży, że oprócz typowych rozwiązań, do jakich należą okna połaciowe, do wyboru mamy nowoczesne, bardziej skomplikowane konstrukcje - kolankowe i kształtujące się w balkon. Znacząco zwiększają one doświetlenie pomieszczeń, a także pole widzenia (zyskujemy widok zarówno na niebo, jak i okolicę). Ponadto uatrakcyjniają bryłę budynku i same w sobie wyglądają oryginalnie, nowocześnie.

Kolankowe. Jest to jak gdyby połączenie tradycyjnego okna fasadowego i połaciowego. Jedna szyba znajduje się w płaszczyźnie dachu, zaś druga (pionowa) w ściance kolankowej. To dobra opcja szczególnie w przypadku dachów bez okapu - narożnik ściany i dachu aż się prosi o zaplanowanie w tym miejscu "łamanego" okna. Specjalne okucia umożliwiają otwieranie go zarówno w sposób uchylny, jak i rozwierny.

Okno kolankowe
Przeszklenia kolankowe (przedłużone na górze o okno w połaci dachu) wyglądają nowocześnie i zapewniają szerokie pole widzenia. (fot. Velux)

Balkonowe. Okna takie montowane są w płaszczyźnie połaci nachylonej pod kątem 40-50°, w dachach bez ścianki kolankowej. Składają się z dwóch skrzydeł, które po otwarciu tworzą jak gdyby balkon. Część dolna po odchyleniu do przodu (do pozycji pionowej) stanowi bowiem przezroczystą balustradę, natomiast górna po uchyleniu do góry - szklany daszek.

Balkonowe okna dachowe umożliwiają stworzenie czegoś na kształt balkonu w obrębie poddasza, otwarcie go na otoczenie. Zapewniają domownikom panoramiczny widok na okolicę, a jednocześnie bezpieczeństwo. Podczas otwierania wysuwają się dodatkowo boczne barierki (połączone z dolnym skrzydłem) - niewidoczne przy zamkniętym oknie. Dzięki specjalnemu mechanizmowi, podtrzymującemu skrzydło górne, można je ustawić w dowolnej pozycji. Duża powierzchnia przeszkleń wpuszcza mnóstwo światła na poddasze.

Balkonowe okno dachowe
Balkonowe okna dachowe w pewnym sensie dają możliwość powiększenia przestrzeni poddasza i bezpośredniego kontaktu z otoczeniem. (fot. Fakro)

JAK ZAMONTOWAĆ OKNA DACHOWE?

Typowe modele okien połaciowych w standardowych wymiarach, a także zestawy do ich montażu, bez problemu nabędziemy w punktach sprzedaży pokryć dachowych, bez konieczności uprzedniego zamawiania. Na ogół bowiem stolarkę tego typu kupuje się wraz z pokryciem. W zestawie otrzymuje się elementy niezbędne do montażu - idealnie do siebie pasujące. Dokupić trzeba tylko zestaw uszczelniający, umożliwiający prawidłowe odprowadzanie wody opadowej. Dobiera się go odpowiednio do rodzaju pokrycia (płaskiego albo falistego) i głębokości montażu okna w dachu.

Zamówić możemy przeszklenia w dowolnym wymiarze, kształcie, z każdym sposobem otwierania. Trzeba jednak pamiętać, że najprościej montuje się te o szerokości dopasowanej do rozstawu krokwi (a dokładnie - rozstaw ten powinien być nieco większy niż wielkość okien). Producenci oferują wyroby w około dziesięciu standardowych rozmiarach, odpowiadającym odległościom pomiędzy krokwiami. Najczęściej wybierane są 78 × 118 cm i 78 × 140 cm.

Montaż okna połaciowego
Montaż okna połaciowego nie jest bardzo skomplikowany. Samo osadzenie go w przygotowanym otworze zajmuje fachowcowi około pół godziny. Całość prac - od wycięcia otworu po obróbki - kilka godzin. (fot. Velux)

Zamawiając okna, warto pomyśleć też o kwestiach związanych z bezpieczeństwem, decydując się na szyby antywłamaniowe czy wzmocnione zamknięcia. Przy tym nie zapominajmy, że jeszcze wyższy poziom ochrony zapewni domownikom podłączenie okien do systemu alarmowego, który zasygnalizuje wybicie szyby czy otwarcie skrzydła przez intruza.

Klamka z blokadą (przyciskiem) w oknie dachowym
Klamki z blokadą (przyciskiem) ograniczają dostęp do pomieszczenia z zewnątrz oraz otwarcie skrzydła od wewnątrz przez dziecko. (fot. Fakro)

Okna połaciowe montuje się na etapie krycia dachu. Ułatwia to przeprowadzenie prac i ogranicza ryzyko powstania nieszczelności czy uszkodzeń materiału, którym wykańcza się dach. Osadzanie stolarki po ułożeniu pokrycia wymaga jego usunięcia w miejscu planowanego okna, oraz wycięcia wszystkich warstw izolacji (z pozostawieniem odpowiedniego zakładu). Wykonanie tych wszystkich robót najlepiej powierzyć dekarzowi z doświadczeniem.

Wybierając natomiast osłony przeciwsłoneczne do okien dachowych, warto zwrócić uwagę na ich markę, sposób montażu i rodzaj sterowania. Większość produktów bez problemu dokupimy i zamontujemy po osadzeniu stolarki (przykręcając elementy do ramy okiennej). Popularne rolety zewnętrzne można też zamówić jako fabrycznie zespolone z oknem. Pamiętajmy jednak, że wytwórcy oferują akcesoria kompatybilne jedynie z własnymi oknami. Osłony dachowe zaleca się więc kupować wraz ze stolarką, u jednego producenta, i zlecić wszystkie prace montażowe jednemu wykonawcy.

ZOBACZ JAK MONTOWAĆ OKNO POŁACIOWE

Małgorzata Kolmus
fot. otwierająca: Fakro

aktualizacja: 2018-05-11

Dodaj komentarz

Połączone artykuły
Montaż okien dachowych - uwaga na szczegóły Okna i drzwi
Okna dachowe można planować przy małym i dużym spadku dachu, znaczenia nie ma rodzaj jego pokrycia ani konstrukcja. Warto z nich korzystać, bo wpuszczają do wnętrza ...
Okno dachowe nad schodami potrzebne tylko zimą Okna i drzwi
Architekt domu ulokował okno dachowe nad klatką schodową, bo chciał ją dobrze oświetlić z góry. Rzeczywiście, na schodach między kondygnacjami jest teraz jasno, ...
Półzaciemniające rolety wewnętrzne to zbędny wydatek Okna i drzwi
Po pierwszym roku użytkowania okien dachowych wyszło, że latem poddasze masakrycznie się nagrzewa, więc zamówiłem rolety wewnętrzne. Ale takie rolety z materiału ...
Tanie okna dachowe w garażu szybko się zużywają! Okna i drzwi
Na poddaszu wolno stojącego garażu zbudowałem tak zwaną imprezownię. Ponieważ w poprzednim mieszkaniu doskonale sprawdziły się okna dachowe, bo dawały dużo światła, ...
Pozostałe artykuły z kategorii
8 cennych wskazówek dotyczących montażu rolet elewacyjnych Okna i drzwi
Montaż rolet można przeprowadzić samodzielnie lub zlecić go fachowcom. To drugie rozwiązanie jest zalecane w przypadku modeli instalowanych wraz z oknem.
Okna, światło a strony świata Okna i drzwi
Dobór właściwych okien to jeden z warunków, jakie powinniśmy spełnić, aby zbudować wygodny dom. Poszczególne jego pomieszczenia będą należycie spełniały swoje ...
Jak wyregulować drzwi? Okna i drzwi
Bardzo często drzwi skrzypią albo ich róg zaczyna ocierać się o podłogę. Czasem też drzwi drewniane w sezonie grzewczym zamykają się dobrze, a latem opornie, ocierając ...
Czym się kierować, wybierając przesuwne drzwi tarasowe? Okna i drzwi
Nowoczesne domy jednorodzinne są projektowane w taki sposób, by były dobrze doświetlone, a ich mieszkańcy mieli jak najbliższy kontakt z naturą. Salony mają więc ...
Rodzaje osłon okiennych: budowa, zalety i wady Okna i drzwi
Niedogodności wynikające z przegrzewania się latem pomieszczeń może ograniczyć zastosowanie różnego typu osłon przeciwsłonecznych. Najskuteczniejsze z nich to montowane ...
15 błędów popełnianych przy montażu okien, drzwi i bramy garażowej Okna i drzwi
Osadzenie okien i drzwi oraz bramy garażowej nie jest skomplikowane. Jednak i w tak prostym montażu zdarzają się błędy. Te najpoważniejsze mogą powodować powstawanie ...