Remont ścian wewnętrznych

Artykuł na: 17-22 minuty
Remont ścian wewnętrznych
Odnowienie powierzchni ścian nie zawsze można ograniczyć do ich odmalowania. Niekiedy - aby zlikwidować znaczne uszkodzenia tynku lub poprawić estetykę wnętrz - niezbędna jest gruntowna renowacja.

Remontowane ściany możemy pokryć gładzią i pomalować, wytapetować, przykleić płytki ceramiczne, zamontować boazerię albo panele ścienne. Pamiętajmy jednak, że poszczególne rodzaje wykończenia wymagają innego przygotowania powierzchni. Wygodnym rozwiązaniem jest montaż boazerii i paneli, bo nadają się na każdy rodzaj podłoża.

OCENA STANU REMONTOWANYCH POWIERZCHNI

  • Tynk

Ściany wewnętrzne najczęściej pokrywane są tynkiem, który je wyrównuje, pozwala ukryć przewody instalacji i stanowi podłoże pod farby, tapety, płytki ceramiczne.

Niedoskonałości tej warstwy mogą być powierzchniowe - nierówności, chropowatości, niewielkie pęknięcia - jak i strukturalne - niedostateczna twardość (wynikająca ze zbyt małej ilości spoiwa cementowego lub wapiennego), słaba przyczepność do podłoża. Uszkodzenia powierzchniowe niemal bez trudu zlikwidujemy poprzez nałożenie warstwy wyrównującej czy gładzi, natomiast wady strukturalne wymagają w zasadzie usunięcia całego pokrycia i wykonania go od nowa.

Ocena stanu tynku jest dość łatwa: 

  • Niedoskonałości powierzchni dostrzeżemy gołym okiem, a nierówności ocenimy, przykładając długą, dwumetrową łatę w kilku miejscach i pod różnym kątem. Jeśli prześwity i wybrzuszenia pod łatą nie przekraczają 2 mm, tynk jest dostatecznie równy.

  • Jego twardość sprawdzamy natomiast przez zarysowanie np. monetą - na wytrzymałej warstwie pozostawi ona jedynie płytki ślad, bez wyraźnego kruszenia się krawędzi. 

  • Przyczepność oceniamy, opukując powierzchnię. Głuchy odgłos świadczy o tym, że tynk nie trzyma się podłoża. Możemy zauważyć też pęknięcia i wybrzuszenia uginające się pod naciskiem ręki. 

  • Pęknięcia są częstym problemem - zwykle powstają na skutek niestabilności podłoża (osiadania ścian, ich drgań, słabego przewiązania murów). Naprawa takich uszkodzeń tynku wymaga przede wszystkim wyeliminowania ich przyczyny, choć w wielu przypadkach wystarcza usunięcie spękań widocznych na ścianie (mury po pewnym czasie osiągają stabilność).

    Zdarzają się również pęknięcia powierzchniowe, spowodowane skurczem masy tynkarskiej - gdy jest w niej zbyt dużo spoiwa albo za szybko ona wysycha. Jeśli nie doszło do odspojenia tynku, niedoskonałości wystarczy zaszpachlować.

Uszkodzenie powłok tynkarskich może także być związane z awarią instalacji wodno-kanalizacyjnej lub niewłaściwymi warunkami panującymi w pomieszczeniu. W domach o słabej termoizolacyjności ścian i jednocześnie słabo wentylowanych występują tzw. odparzenia tynku (widoczne zwłaszcza w narożnikach i przy podłodze), wynikające z przemarzania ścian. Podobny efekt, połączony z wykwitami solnymi, pojawia się na powierzchni przegród na skutek słabej izolacji przeciwwilgociowej fundamentów oraz przecieków nieszczelnych rynien czy instalacji wodno-kanalizacyjnej.

  • Farba, okładzina

Jeśli ściany były wielokrotnie malowane, z reguły trzeba usunąć wszystkie warstwy powłok malarskich (aż do surowego podłoża) - zwłaszcza jeśli zamierzamy zastosować gładź. Kłopotliwe jest też przeprowadzanie prac renowacyjnych w przypadku ścian pokrytych farbą olejną - nie wolno na nią bezpośrednio nakładać innych farb czy mas wyrównujących. Jeżeli stara glazura mocno trzyma się ściany, można przykleić do niej nowe płytki.

W przypadku wielokrotnie malowanych i tapetowanych przegród, wszystkie stare powłoki najlepiej usunąć
W przypadku wielokrotnie malowanych i tapetowanych przegród, wszystkie stare powłoki najlepiej usunąć. (fot. z lewej: Fotolia, z prawej J. Werner)

Zobacz także
Naprawa ubytków i pęknięć na ścianach wewnętrznych

PRZYGOTOWANIE PODŁOŻA

Może ono wymagać rozmaitych zabiegów - zależnie od stanu powierzchni ścian i planowanego sposobu ich wykończenia.

  • USUNIĘCIE FARBY

Powłoki malarskie, które się łuszczą, pękają bądź nie nadają się jako podkład pod nowe warstwy, musimy usunąć. To, w jaki sposób to zrobimy, zależy od rodzaju farby i wymaganej jakości podłoża.

Produkty mineralne (wapienne, klejowe) po namoczeniu dość łatwo zeskrobać szpachelką. Ścianę należy najpierw zwilżyć wodą z dodatkiem płynu do naczyń bądź specjalnego preparatu, pozostawić na 5-10 minut i po zmięknięciu powłoki usunąć ją szpachelką trzymaną pod niewielkim kątem. Jeśli farba była grubo nałożona lub po nawilżeniu zbyt szybko wyschła, czynność powtarzamy.

Bardziej problematyczne jest zeskrobanie wielowarstwowych powłok emulsyjnych - niska nasiąkliwość utrudnia ich namoczenie i odspojenie. Mechaniczne usuwanie przy użyciu papieru ściernego i szlifierki często prowadzi do uszkodzenia tynku.

  • ODERWANIE TAPETY

Wyroby przytwierdzone na wodorozcieńczalny klej dość łatwo zerwać po uprzednim nawilżeniu za pomocą pędzla, gąbki bądź spryskiwacza. Niektóre umożliwiają też rozdzielenie warstwy wierzchniej od mocującej - przy wymianie wystarczy usunąć tę pierwszą.

Tapety papierowe dobrze przepuszczają wodę, więc namoczone bez problemu odchodzą od ściany. Winylowe (z wodoszczelną powłoką) przed nawilżeniem trzeba ponacinać, aby ciecz mogła przeniknąć do kleju. W tym celu w różnych kierunkach przeciągamy wałek kolczasty.

  • SKUCIE TYNKU I PŁYTEK

Gdy tynk lub okładzina nie trzyma się podłoża, albo powierzchnia ściany wymaga znacznego wyrównania, będziemy zmuszeni usunąć pokrycie, odsłaniając surowy mur.

Słabe tynki dość łatwo zerwać przy pomocy młotka murarskiego i szerokiego przecinaka. Można też użyć młotowiertarki z funkcją kucia, wyposażoną w szerokie dłuto. Podczas pracy powstaje dużo pyłu - warto więc zwilżać ścianę.

Płytki ceramiczne usuwamy łącznie z klejem, jeśli łatwo odpada. Dawniej glazurę mocowano na placki cementu - jeżeli po jej zerwaniu w podłożu pozostają wgłębienia, przed przystąpieniem do dalszych prac trzeba je wypełnić zaprawą wyrównującą.

Wykonywanie przeciwwilgociowej izolacji podpłytkowej
Wykonywanie przeciwwilgociowej izolacji podpłytkowej. (fot. Baumit)
  • LIKWIDACJA PĘKNIĘĆ TYNKU I PŁYT G-K

Często przeprowadza się miejscowe naprawy (o ile nie trzeba usuwać całego tynku) - pęknięcia, zacieki, czy też ślady pleśni zwykle występują bowiem na ograniczonej powierzchni.

Aby zlikwidować szczelinę w tynku, musimy ją najpierw poszerzyć i pogłębić, aby zapewnić lepsze zakotwienie masy wypełniającej. Może to być zaprawa gipsowa z drobnym kruszywem, nakładana na zwilżone podłoże. Miejsce naprawy będzie widoczne, jeśli tynk ma ziarnistą strukturę, a wypełnienie nie. Oczywiście, problem zniknie, gdy na całą powierzchnię naciągniemy gładź.

Pęknięcia na łączeniach płyt gipsowo-kartonowych pojawiają się na skutek złego zazbrojenia spoin lub niestabilności podłoża. Doraźnie można wypełnić je akrylem (niekiedy wystarcza to na długo). Fachowa naprawa wymaga jednak wzmocnienia miejsc styku nową taśmą zbrojącą. Aby nie powstało zgrubienie, starą warstwę szpachli wyrównującej trzeba zeszlifować, ułożyć nową taśmę i zaszpachlować szerokim pasem wzdłuż łączenia płyt.

Instalacja płyt g-k z wykorzystaniem stelaża: montaż profili
Instalacja płyt g-k z wykorzystaniem stelaża: montaż profili... (fot. Knauf)
Instalacja płyt g-k z wykorzystaniem stelaża: układanie termoizolacji z wełny mineralnej
...układanie termoizolacji z wełny mineralnej... (fot. Knauf)
Instalacja płyt g-k z wykorzystaniem stelaża: przytwierdzanie płyt do stelaża
...przytwierdzanie płyt do stelaża... (fot. Knauf)
Instalacja płyt g-k z wykorzystaniem stelaża: wykańczanie spoin poprzez wtopienie taśmy zbrojącej w masę szpachlową
...wykańczanie spoin poprzez wtopienie taśmy zbrojącej w masę szpachlową (fot. Knauf)
  • USUNIĘCIE ZACIEKÓW I PLAM

Trudne do usunięcia rdzawe zacieki czy plamy po sadzy lub nikotynie maskuje się farbami izolującymi (zwykłe, nawet po wielokrotnym malowaniu, nie zakryją przebarwień). Dają one matową powłokę, którą po wyschnięciu maluje się dowolną farbą ścienną, uzyskując jednolitą powierzchnię. Produkt taki można również wykorzystać jako ostateczną warstwę w miejscach narażonych na zabrudzenie i wilgoć.

  • LIKWIDACJA ZAGRZYBIENIA

Ciemne plamy i wykwity na ścianach, wyczuwalna wilgotność powierzchni, charakterystyczny zapach stęchlizny, świadczą o zaatakowaniu przegród przez grzyby pleśniowe. Skuteczne ich zwalczanie wymaga przede wszystkim usunięcia przyczyn ich wystąpienia - likwidacji mostków termicznych, przecieków, niesprawności wentylacji - tym samym obniżenia wilgotności powietrza w pomieszczeniach i osuszenia ścian.

Aby usunąć powierzchniowe zagrzybienie, trzeba zeskrobać nalot i wyszorować ścianę twardą szczotką z wodą z dodatkiem środka zawierającego związki chloru (mają silne działanie dezynfekujące). Po spłukaniu i całkowitym wyschnięciu powierzchni, nanosi się preparat grzybobójczy - przynajmniej dwukrotnie, aby dobrze wniknął. Gdy wyschnie, miejsce to można wyrównać i pomalować.

Jeśli zagrzybienie przenika tynk (kruszy się on i ma zmienioną barwę), czy nawet głębsze warstwy ściany, zakres prac będzie dużo szerszy. Zaatakowane miejsce należy skuć - w obszarze przynajmniej o 50 cm większym (jeśli zachodzi taka konieczność, usuwamy również fragment muru). Następnie przeprowadzamy dezynfekcję w podobny sposób, jak na powierzchni tynku. Do wyrównania ściany używa się systemowego tynku renowacyjnego. Tworzy on środowisko utrudniające rozwój grzybów i ułatwia odprowadzenie resztek wilgoci z muru.

Zewnętrzna powłoka naprawianej przegrody powinna zapewniać wysoką paroprzepuszczalność. Warto na pewien czas nałożyć tylko cienką warstwę zaprawy gipsowej. Pozwoli to obserwować poziom wilgotności podłoża i ewentualne ponowne zagrzybienie.

Nalot pleśni najczęściej pojawia się w narożnikach ścian nośnych
Nalot pleśni najczęściej pojawia się w narożnikach ścian nośnych, a także w miejscach o ograniczonym przepływie powietrza, np. za meblami. (fot. Fotolia)
  • TYNKOWANIE RENOWACYJNE

Wykonujemy je tam, gdzie uprzednio skuliśmy stary, odpadający tynk. Jeśli dotyczy to fragmentu ściany, nowa zaprawa powinna mieć podobną strukturę do starej.

Na tradycyjny tynk cementowo-wapienny decydujemy się głównie wtedy, gdy ma być nakładany na stosunkowo niewielką powierzchnię albo odporny na wilgoć (np. w łazienkach). Przed jego zaaplikowaniem warto utworzyć warstwę kontaktową ze specjalnej emulsji, lub przynajmniej zagruntować podłoże. Gotowe, suche mieszanki tynkarskie po zarobieniu wodą nadają się do użycia. Nie wymagają nakładania tzw. obrzutki, gdyż charakteryzują się dobrą przyczepnością i na zagruntowanych ścianach można je kłaść jednowarstwowo.

Tynk gipsowy umożliwia uzyskanie gładszej powierzchni i szybciej schnie. Jednak w tzw. pomieszczeniach mokrych traci na wytrzymałości - nie powinien być stosowany np. pod glazurę w łazience. Przed jego nałożeniem trzeba zabezpieczyć (np. farbą) metalowe elementy, gdyż przy kontakcie z gipsem mogą ulec korozji.

Stopień wygładzenia tynku, zarówno cementowo-wapiennego, jak i gipsowego, zależy od planowanego wykończenia ściany. Jeśli będzie to farba lub tapeta, zaciera się go na gładko, natomiast pod płytki - na ostro, bo zwiększa to przyczepność kleju.

Nowe pokrycie tynkarskie należy dokładnie wyrównać
Nowe pokrycie tynkarskie należy dokładnie wyrównać. (fot. Baumit)
  • WYKONANIE SUCHEGO TYNKU

Innym rozwiązaniem jest pokrycie ściany tzw. suchym tynkiem, czyli płytami gipsowo-kartonowymi, mocowanymi na klej gipsowy lub do stelaża (zależnie od warunków). W wielu wypadkach pozwala to uniknąć kłopotliwego skuwania starej zaprawy, ukryć nowe przewody instalacyjne, a także poprawić własności akustyczne i cieplne przegrody.

Schemat: Suchy tynk w postaci płyt g-k mocowanych na klej
Suchy tynk w postaci płyt g-k mocowanych na klej.

Na ścianach z których został skuty tynk, płyty g-k mocuje się na placki kleju gipsowego. Jeśli taka powierzchnia jest względnie równa, na spód płyt nakłada się po prostu placki zaprawy i dociska je do podłoża. Gdy przegrody wymagają dużej korekty pionu lub są bardzo nierówne, najpierw przykleja się do nich pasy płyty o szerokości ok. 8 cm w odstępach 60 cm. Następnie pacą zębatą nakłada się na nie zaprawę i dociska płyty. Spoiny płyt pokrywamy siatką zbrojącą i szpachlujemy, a po wyschnięciu szlifujemy.

W pokojach stosuje się płyty zwykłe, natomiast w łazienkach i kuchniach o zwiększonej odporności na wilgoć (zielone). Jeśli przy okazji remontujemy również instalację elektryczną, telefoniczną czy antenową, przewody chowamy pod płytami, mocując je do ścian plackami zaprawy lub obejmami.

Przytwierdzając płyty do stelaża, nie musimy natomiast usuwać starego tynku. Rozwiązanie takie, co prawda, zmniejsza nieco pomieszczenie (konstrukcja ma szerokość 5-7 cm), ale daje możliwość wyciszenia bądź ocieplenia przegrody. Ściankę maskującą wykonuje się z systemowych elementów do suchej zabudowy płytami g-k. W wariancie typowo renowacyjnym stosowane są profile typu CD oraz uchwyty mocujące - tzw. ES-y (te pierwsze rozmieszcza się co 60 cm, przykręcając je do uchwytów w rozstawieniu pionowym co ok. 50 cm). Natomiast stelaż ścianki instalacyjnej powstaje z profili UW i CW z przytwierdzeniem do podłogi i sufitu.

  • WYGŁADZANIE TYNKU

Nałożenie gładzi gipsowej na surowy tynk cementowo-wapienny lub gipsowy pozwala uzyskać bardzo gładką powierzchnię. Jednak w ten sposób nie należy niwelować nierówności przekraczających 5 mm. Najpierw wypełniamy je gipsową masą szpachlową, a następnie na całą płaszczyznę naciągamy gładź. Jeśli chcemy ją zastosować na ścianie pokrytej farbą, musimy się upewnić, że ta ostatnia mocno przylega.

Jeśli widać pęknięcia i złuszczenia, konieczne jest dokładne usuniecie powłoki. Gdy natomiast dobrze trzyma się podłoża, wystarczy przetrzeć ją gruboziarnistym papierem ściernym, starannie odkurzyć i zagruntować. Na ściany malowane farbami emulsyjnymi zaleca się gładź akrylową, która, co prawda, wysycha dłużej, ale lepiej przylega. Ponadto zakupiony produkt jest od razu gotowy do użycia, bez rozrabiania z wodą.

Przy nakładaniu gładzi, płaszczyzna powinna być oświetlona w taki sposób, jak podczas późniejszej eksploatacji pomieszczenia. Z reguły po wstępnym wygładzeniu powierzchni niezbędne jest jej przeszlifowanie i ponowne naciągnięcie warstewki wygładzającej. Dostępne są też wyroby do zacierania na mokro, ale ich aplikacja wymaga dużej wprawy.

Nakładanie gładzi szpachlowej
Nakładanie gładzi szpachlowej. (fot. Baumit)

Rodzaj podłoża i sposób jego przygotowania pod farby, tapety i okładziny.

  • Planowane wykończenie ściany: Farba

Odpowiedni rodzaj podłoża: tynk, płyty g-k, gładź; dopuszczalne stare powłoki malarskie
Wymagany stan powierzchni: gładka i równa, o dobrej przyczepności dla farby (przy malowaniu wyrobami strukturalnymi akceptowalne szorstkie podłoże); niedopuszczalne wykwity, tłuste plamy
Ostateczne przygotowanie podłoża: zmycie starych powłok malarskich wodą z dodatkiem detergentu, gruntowanie

  • Planowane wykończenie ściany: Tapeta

Odpowiedni rodzaj podłoża: nośne, dostatecznie przyczepne; dopuszczalne pozostawienie spodniej warstwy starej tapety
Wymagany stan powierzchni: równa, o stopniu gładkości dostosowanym do rodzaju tapety
Ostateczne przygotowanie podłoża: odkurzenie i zagruntowanie klejem do tapet

  • Planowane wykończenie ściany: Płytki ceramiczne

Odpowiedni rodzaj podłoża: nośne, sztywne - tynk, cegły, płyty OSB, g-k; akceptowalne stare okładziny ceramiczne
Wymagany stan powierzchni: równa - korekta równości z użyciem zaprawy wyrównującej
Ostateczne przygotowanie podłoża: izolacja przeciwwilgociowa w strefie narażonej na zamakanie; zaprawa klejowa dostosowana do podłoża

  • Planowane wykończenie ściany: Panele, boazeria

Odpowiedni rodzaj podłoża: dopuszczalny surowy mur
Wymagany stan powierzchni: względnie równa - korygowanie pionu stelażem
Ostateczne przygotowanie podłoża: gruntowanie chroniące przed pyleniem; odpowiednio dobrane kołki mocujące ruszt

Cezary Jankowski
fot. otwierająca: Krause

aktualizacja: 2018-11-28

Dodaj komentarz

Poradnik
Najświeższe informacje wprost na Twoją skrzynkę dwa razy w tygodniu!
Pozostałe artykuły z kategorii
Ściany w domu alergika Ściany wewnętrzne
Ściany w domu alergika powinny być przede wszystkim gładkie, by nie osadzał się na nich kurz i by łatwo je było czyścić - także na mokro, gdy zajdzie potrzeba. Nie ...
Kołki, wkręty, kotwy i śruby - rodzaje zamocowań Ściany wewnętrzne
Na budowie każdego domu wykonuje się przynajmniej kilkaset zamocowań różnych elementów konstrukcyjnych, instalacji i wyposażenia. W sklepach budowlanych znajdziemy ...
Tynki - sposoby wykańczania ścian działowych Ściany wewnętrzne
Wybór rodzaju tynku zależy od konstrukcji ścian i tego, w jaki sposób chcemy je wykończyć. Opisujemy najpopularniejsze rodzaje tynków do ścian wewnętrznych.
Wykańczanie ścian i sufitów płytami g-k - instrukcja montażu Ściany wewnętrzne
Płyty gipsowo-kartonowe wykorzystuje się do budowy ścian działowych i podwieszanych sufitów oraz jako okładziny ścienne, zastępujące tradycyjny tynk. Pracuje się ...
Beton dekoracyjny na ścianach nowoczesnych wnętrz Ściany wewnętrzne
Beton na ścianie od kilku lat króluje w aranżacji wnętrz. Pomimo swojego surowego wyglądu, stał się hitem wśród dekoratorów.
Drewno na ścianach ciekawym rozwiązaniem aranżacyjnym Ściany wewnętrzne
Boazeria typowa dla lat 80. ubiegłego stulecia jest prawdopodobnie pierwszym skojarzeniem, kiedy słyszymy o ścianach wykończonych drewnem. Współczesne sposoby wykorzystania ...
Przeczytaj najnowsze wydanie
magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom