Zasady urządzania domu alergika

Artykuł na: 17-22 minuty
Zasady urządzania domu alergika
Każdy budujący dom chce, by wszystkim mieszkańcom żyło się w nim wygodnie i bezpiecznie. Dbamy więc o ergonomię pomieszczeń, ekologiczne źródła energii, energooszczędne instalacje, zabezpieczenia antywłamaniowe i atrakcyjny dizajn. Urządzanie wnętrz nieco się komplikuje, gdy jego użytkownicy mają alergię. Wprawdzie wyeliminowanie wszystkich alergenów z otoczenia nie jest możliwe, lecz warto zadbać o ich ograniczenie i przystosować domową przestrzeń do zdrowego życia.

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Czym jest alergia, jakie są jej objawy i w jaki sposób sobie z nią radzić?
  • Dlaczego mamy alergię?
  • Na co uważać będąc alergikiem?
  • Jak urządzić dom dla alergika?
  • Dlaczego w domu alergika tak ważne jest systematyczne sprzątanie?

Zdrowy dom to taki, w którym wszyscy czujemy się dobrze, mamy przestrzeń do pracy, wypoczynku i snu. Pomieszczenia zaprojektowane są według zasad ergonomii i urządzone w sposób spełniający nie tylko nasze oczekiwania estetyczne, ale również uwzględniające stan zdrowia członków rodziny. Ponieważ obecnie prawie połowa społeczeństwa cierpi na przeróżne alergie, w niemal każdym domu mieszka alergik.

Aby dom nie był pełen substancji uczulających, warto wcześniej zadbać o jego optymalne urządzenie. Trzeba oczywiście mieć na uwadze rodzaje alergii, na jakie cierpią domownicy. Zanim jednak przejdziemy do etapu aranżowania wnętrz - dowiedzmy się, czym jest alergia, jakie są jej objawy i w jaki sposób sobie z nią radzić.

Alergikiem można stać się w każdym wieku
Choć uczulenia w większości dotykają małe dzieci, nawet w dojrzałym wieku można stać się alergikiem. (fot. Pfleiderer)

Alergia czyli co?

Alergia to nieprawidłowa reakcja organizmu na występujące w środowisku substancje i czynniki. Układ odpornościowy traktuje je jako zagrożenie i uruchamia reakcje obronne. Czynnikiem je wywołującym jest tzw. alergen.

Substancje, które mogą powodować taką reakcję organizmu są obecne wokół nas na co dzień. Dla zdrowego człowieka w większości przypadków nie są one toksyczne.

Osoba uczulona może natomiast borykać się z szeregiem różnych objawów chorobowych:

  • zapalenie i obrzęk spojówek, wodnisty katar;
  • zaburzenia układu oddechowego - duszność, kaszel, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej, sklasyfikowane jako astma - jedna z najpowszechniejszych postaci alergii. Nieleczona może być bardzo groźna;
  • upośledzenie funkcji układu trawiennego - biegunki i wymioty;
  • choroby skóry - wypryski, pokrzywki, krosty i bąble, egzemy, obrzęki podskórne, świąd.

W skrajnych wypadkach alergeny mogą spowodować:

  • wstrząs anafilaktyczny - obrzęk krtani połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi.
  • Takie objawy są stanem bezpośredniego zagrożenia życia! Najczęściej występują po spożyciu orzeszków ziemnych, ryb i po ukąszeniu os;
  • niewydolność oddechową - nieleczona astma lub leczona w niewłaściwy sposób może doprowadzić do przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POCHP), która prowadzi do permanentnej duszności i niedotlenienia organizmu.

Nasilenie objawów oraz czas ich trwania zależą w dużej mierze od ilości alergenu w otoczeniu chorego.

Pokój alergika
Pokój alergika powinien charakteryzować się prostotą - bez zasłon, puszystych dywanów i bibelotów na otwartych półkach. Dobrze również, gdy tradycyjne grzejniki zastąpi ogrzewanie płaszczyznowe - sufitowe, ścienne, podłogowe. (fot. Zehnder)

Alergeny

Alergeny są to substancje obojętne dla większości zdrowych ludzi, a u nadwrażliwych powodujące różne dolegliwości. Istnieją tysiące takich czynników, które dzieli się na:

  • wziewne - wdychane z powietrzem - pyłki, kurz domowy, naskórek zwierząt, opary;
  • pokarmowe - wprowadzane z pokarmem - mleko krowie, pszenica, jaja, ryby, seler, orzechy;
  • kontaktowe - szkodzą po bezpośredniej styczności ze skórą - tkaniny, kosmetyki, środki czyszczące i piorące, metale, materiały budowlane;
  • jatrogenne - wprowadzane do organizmu z lekami.

Uwarunkowania dziedziczne

Przyczyny alergii nie są do końca znane, jednak wiadomo, że znaczenie mają czynniki genetyczne i środowiskowe. Szacuje się, że od 40 do 80% alergików dziedziczy tę skłonność. Jeżeli oboje rodzice cierpią na uczulenia, prawdopodobieństwo, że ich dziecko dotknie ta sama dolegliwość, wynosi 40-60%, jeśli zaś choruje jedno z nich, to 20-40%.

Niektórzy alergolodzy twierdzą nawet, że gdy obydwoje rodzice mają ten sam typ wrażliwości, można mieć prawie 100% pewności, że u ich dziecka jej objawy również się pojawią. Nie bez znaczenia jest wiek wystąpienia pierwszych objawów. Im wcześniej się pojawiły, tym większe prawdopodobieństwo przekazania tej przypadłości potomstwu.

Alergia nie jest jednak chorobą wyłącznie dziedziczną - dziedziczymy tylko skłonność - reszta zależy od środowiska, w którym żyjemy. Dlatego należy zadbać o profilaktykę i zmniejszyć w ten sposób ryzyko zachorowania. Warto zwrócić uwagę na prewencję już od pierwszych dni życia dzieci. Jak wskazują badania, decydujący wpływ na nadwrażliwość (szczególnie na roztocza) ma bowiem bardzo wczesne dzieciństwo, a właściwie pierwsze 6 miesięcy życia.

Wiele osób błędnie uważa, że alergia jest chorobą pojawiającą się wyłącznie w dzieciństwie. Tak jest najczęściej, chociaż pacjentom zdarza się wyrosnąć z alergii wieku dziecięcego. Specjaliści są zgodni co do tego, że uczulić możemy się w każdym momencie życia. Jednocześnie coraz więcej jest osób, u których objawy rozmaitych nadwrażliwości pojawiły się w wieku dorosłym.

Nawet 80% dzieci rodzących się z alergią odziedziczyło tę skłonność po swoich rodzicach
Nawet 80% dzieci rodzących się z alergią odziedziczyło tę skłonność po swoich rodzicach. (fot. Archiwum BD)

Skuteczne leczenie?

Najprostszą metodą jest unikanie kontaktu z alergenami, jednak w praktyce, nawet przy uczuleniach pokarmowych, trudno całkowicie je wyeliminować. Podstawą w terapii chorób alergicznych są leki działające na objawy np. przeciwhistaminowe. Natomiast jedyną metodą przyczynowego leczenia alergii jest immunoterapia alergenowa (odczulanie), która może trwale zablokować reakcję układu odpornościowego na dany czynnik. Niestety, terapia jest długa i może trwać nawet 5 lat, a zanim układ odpornościowy przestanie reagować na alergen, konieczne jest równoczesne stosowanie standardowej farmakoterapii.

10 zasad zdrowego alergika

  1. Utrzymuj temperaturę w pomieszczeniach poniżej 21°C.
  2. Kontroluj wilgotność powietrza - właściwa to 40-45%.
  3. Zapewnij prawidłową wentylację wszystkich pomieszczeń, a szczególnie łazienek i kuchni.
  4. Często wietrz sypialnię.
  5. Sprzątaj systematycznie kurz z mebli używając wilgotnej ściereczki.
  6. Czyść podłogi odkurzaczem z filtrem wodnym, HEPA lub centralnym.
  7. Pierz pościel raz w tygodniu w temperaturze 60°C, poduszki i kołdry co 4 do 12 tygodni.
  8. Stosuj pokrowce na kołdry i poduszki wykonane z materiałów nieprzepuszczających alergenów.
  9. Zrezygnuj z fi ran, zasłon, dywanów, puszystych kanap i foteli.
  10. Używaj produktów rekomendowanych przez Polskie Towarzystwo Alergologiczne.

Toksyczne dla uczuleniowców

Pyłki roślinne. W Polsce reakcję alergiczną wywołują głównie pyłki traw. Na ten rodzaj nadwrażliwości cierpi niemal 60% osób z alergią. Pyłki są najbardziej złośliwym alergenem - przeważnie wywołują najsilniejsze objawy. Najpowszechniejsze są uczulenia na trawy oraz na pyłki drzew, np. brzozy.

Kurz domowy. Analiza jego składu wykazuje, że zawiera on prawie wszystkie obecne w budynku alergeny, m.in. naskórek ludzi i zwierząt, ich włosy i sierść, roztocza, części owadów i ich odchody, pierze z poduszek, bakterie, włókna tkanin obiciowych i ubraniowych, pleśnie, w pewnych porach roku pyłki roślin. Okazuje się jednak, że głównym źródłem alergenów w kurzu są roztocza, a właściwie ich wydaliny. Najliczniej występują one w i na łóżku - średnio ponad 10 000 roztoczy i kilka milionów drobinek ich odchodów.

Farby przyjazne alergikom
Wybierając produkty do budowy i urządzenia domu, warto stosować te wykonane z naturalnych surowców oraz rekomendowane, np. przez Polskie Towarzystwo Alergologiczne. (fot. Beckers, fot. Polskie Towarzystwo Alergologiczne)

Zwierzęta domowe. Niestety, większość zwierząt domowych alergizuje i to dość poważnie:

  • pies - ma silne alergeny w ślinie, sierści i moczu;
  • kot - zagraża nadwrażliwcom ze względu na substancję produkowaną przez gruczoły łojowe, służące zwierzęciu do natłuszczania sierści;
  • gryzonie (myszy, szczury, chomiki) - u nich głównym źródłem alergenów jest mocz.

Grzyby. Mikroskopijne grzyby rozwijają się w warunkach wysokiej wilgotności powietrza i wywołują jedną z częstszych alergii w naszym klimacie. Ich rozwojowi sprzyja wilgoć, która skrapla się na ścianach źle izolowanych i nie wentylowanych pomieszczeń. Wyjątkowo powszechne w łazienkach, w starym lub wielkopłytowym budownictwie. Niestety, tak samo częstą przyczyną alergii są środki grzybobójcze.

Chemia budowlana. Substancje chemiczne mogą wywołać zarówno alergię wziewną, jak i kontaktową.

Do szczególnie niebezpiecznych należą:

- rozpuszczalniki organiczne - zawarte w farbach z połyskiem, bejcach, lakierach, płynach do usuwania powłok malarskich, środkach impregnujących drewno oraz środkach zabezpieczających przed wilgocią;
- formaldehyd - składnik płyt wiórowych (meble), papieru (tapety);
- węglowodory chlorowane (środki grzybobójcze, pestycydy);
- winyl (posadzki z tworzyw sztucznych);
- plastyfikatory (chemia budowlana);
- substancje zawierające smołę węglową (asfalt, kreozyt) - są bardzo niebezpieczne tak długo, jak stoi budynek;
- sole chromu zawarte w cemencie. Należy także pamiętać o drażniącym działaniu pyłów powstających przy budowie lub remontowaniu domu (pył z papieru ściernego, tynku, gruzu, wełny mineralnej, włókna szklanego, oraz pojawiający się przy cyklinowaniu podłogi).

Materiały bezpieczne to:

+ szkło;
+ płytki ceramiczne;
+ kamień;
+ żwir i piasek;
+ cegła, tynk;
+ metale (oprócz chromu i niklu);
+ drewno i korek.

Wybierając produkty do budowy domu warto stosować te wykonane z naturalnych surowców oraz rekomendowane - np. przez Polskie Towarzystwo Alergologiczne.

Posadzki w domu alergika
Posadzki mają mieć gładką powierzchnię, łatwą do mycia, np. z płytek. (fot. Cerrad)
W sypialni alergika warto montować rolety zewnętrzne
W sypialni uczuleniowca trzeba zrezygnować z zasłon i firan i zamontować rolety, najlepiej zewnętrzne. (fot. Oknoplast, Krispol, Velux)

Urządzenie zdrowego domu

Pokój dzienny. W pokoju alergika pożądane jest proste wyposażenie, bez dywanów, bibelotów i zbędnych mebli, na których mógłby gromadzić się kurz. Najlepiej zrezygnować z firan i zasłon na rzecz rolet zewnętrznych i wybrać meble z naturalnego drewna, szkła i metalu (bez ozdób i przetłoczeń), które będzie można odkurzać wilgotną ściereczką. Szafy mają być gładkie, wskazane są takie zabudowujące przestrzeń od podłogi do sufitu i szczelne, by kurz nie dostawał się do ich wnętrza.

Obicia foteli i kanap powinny być zrobione ze skóry lub przykryte pokrowcami, które można prać. Unikajmy odkrytych półek, np. z książkami i zabawkami. Lepiej przechowywać je w zamkniętych szafkach albo przeszklonych witrynach. Nie zaleca się także uprawy roślin doniczkowych, gdyż glebę przerastają grzyby i bywa siedliskiem owadów.

Sypialnia. Łóżko alergika wymaga specjalnej uwagi. Najlepsza będzie prosta rama z drewna lub metalu. Przyczyną uczuleń bardzo często są materace, w których gromadzą się kurz i roztocza. Stare należy zastąpić nowymi, polecane są wersje piankowe i z pokrowcem, który można prać.

Podobne zasady dotyczą pościeli. Powinno się zrezygnować z pierzyn, kołder i poduszek puchowych, wełnianych i bawełnianych. Lepsze są prześcieradła lniane i kołdry z włókien sztucznych. Narzutę na łóżko trzeba prać przynajmniej raz w tygodniu. W sypialni niewskazane są także pluszowe zabawki, maskotki oraz zbyt wymyślne - trudne do oczyszczenia - klosze lamp oraz wełniane dywany. Firany i zasłony najlepiej zastąpić roletami. Z dywanu najlepiej zrezygnować.

Łóżko małego alergika
Łóżko małego alergika powinno być wyposażone w materac, do którego nie wnika kurz i roztocza. Pościel i narzuta wymagają systematycznego prania. (fot. Archiwum BD)

Łazienka. Powinniśmy ją urządzać szczególnie rozważnie, ze względu na charakterystyczne cechy - ciepło i mokro. Najistotniejsza jest tu więc skuteczna wentylacja. Zarówno roztoczom, jak i grzybom sprzyja temperatura 24-28°, podwyższona wilgotność i brak cyrkulacji powietrza.

W łazience roztocza znajdują wyjątkowo dużo pożywienia, czyli złuszczonego naskórka, którego pozbywamy się przy każdej kąpieli i osuszaniu ciała ręcznikiem. W pomieszczeniu tym warto zamontować zamykane szafki na kosmetyki by stojące np. na wannie nie były magazynem kurzu. Ponadto nie wolno używać odświeżaczy powietrza i preparatów zapachowych, które są źle tolerowane przez alergików.

Łazience osoby z tendencją do uczuleń
W łazience osoby z tendencją do uczuleń powinien panować wyjątkowy porządek. Wszystkie kosmetyki i środki czystości należy schować w zamykanych szafkach i szufladach. Pomieszczenie to warto więc wyposażyć w odpowiednie meble. (fot. Cersanit, Opoczno)

Konieczne systematyczne sprzątanie

Jednymi z najsilniejszych alergenów są szczątki i odchody roztoczy kurzu domowego. Lubią niewietrzone pomieszczenia, złuszczony naskórek, wilgotne powietrze i ciepło. Są to maleńkie, niewidoczne gołym okiem pajęczaki, obecne w każdym domu. Aby zmniejszyć ich liczbę, generalnie należy utrzymywać wnętrza w czystości i pozbyć się wszelkich przedmiotów, na których błyskawicznie osadza się kurz (zasłon, dywanów, tapicerowanych mebli, suszonych kwiatów, itd.). Nie ze wszystkiego da się zrezygnować, ale regularne i systematyczne sprzątanie może ułatwić utrzymanie domu w czystości.

Kurz z mebli trzeba ścierać wilgotną ściereczką, a podłogi sprzątać solidnym odkurzaczem, np. z filtrem wodnym lub z filtrem HEPA, czyli o dużej skuteczności wyłapywania alergenów.

Najskuteczniejsze jednak będzie używanie odkurzacza centralnego, który zebrane z posadzek i mebli zanieczyszczenia wyrzuca wraz z powietrzem na zewnątrz budynku. Nie ma więc ryzyka powrotu do pomieszczeń zakurzonego powietrza, jak to się dzieje w większości tradycyjnych odkurzaczy z kiepskiej jakości filtrami. Ponadto podłogi należy myć na mokro, najlepiej letnią wodą z dodatkiem naturalnych detergentów - octu, olejków eterycznych (herbaciany ma właściwości antybakteryjne).

Joanna Dąbrowska
fot. otwierająca: Vox

aktualizacja: 2018-10-12

Zdaniem naszych Czytelników

U mnie to wygląda tak, że pościel jest antyalergiczna, nawet na łózkach które tego nie wymagają, bo starsza córka niby nie jest uczulona, a jednak po wymianie ma lepszy komfort snu, oczywiście kwiaty mojego ukochane są i ziemia tez jest, ale odgrzybiam ziemię, a u dzieci w pokojach ...

Gość emila

18 Paź 2018, 09:55

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl

Dodaj komentarz

Pozostałe artykuły z kategorii
Jak urządzić sypialnię? Zobacz najmodniejsze wnętrza Wyposażenie wnętrz
Sypialnia to nasza przystań, bezpieczna oaza, dzięki której odzyskujemy siły potrzebne na nadchodzący dzień. Wygoda jest tu na pierwszym miejscu.
Jak urządzić modny pokój dla dziecka? Zobacz nasze aranżacje Wyposażenie wnętrz
Pokój dziecięcy to miejsce inne niż reszta domu, wyjątkowe. Urządzamy go z radością i dbałością o detale, ale musimy pogodzić się z tym, że szybko ulegnie metamorfozie. ...
Jak urządzić salon? Zobacz przykładowe aranżacje Wyposażenie wnętrz
Dawniej był najokazalszym pomieszczeniem w pałacu lub dworze. Dziś salon jest nieodłącznym elementem domów i mieszkań w bloku. Stracił nieco na dekoracyjności, za ...
Planowanie kolejności robót - wykańczamy dom Wyposażenie wnętrz
To na tym etapie marzenia nabierają ostatecznych kształtów. W domu pojawiają się drewniane i ceramiczne posadzki, ściany zyskują kolory, w łazience błyszczą płytki ...
Dlaczego warto zaplanować zakup mebli już na etapie budowy domu Wyposażenie wnętrz
Urządzanie nowo wybudowanego domu to wspaniała przygoda i ogromna radość. Łatwo jednak zepsuć sobie ten wyjątkowy czas, jeśli nie pomyślimy odpowiednio wcześnie ...
Jak dobrać oświetlenie do wnętrza? Wyposażenie wnętrz
Dobrze dobrane oświetlenie to komfort i wygoda, o którą należy zadbać podczas urządzania wnętrza. Każde pomieszczenie w domu wymaga dokładnego przemyślenia i zaplanowania ...
Przeczytaj najnowsze wydanie
magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom